4x Fleischmann - 1x Hamo - 1x Trix

In deze bijdrage worden zes 221’s nader belicht. Het zijn allemaal exemplaren die zijn uitgerust met een draaistelmotor.

Fleischmann 221 104-3

Dit is de laatste door Fleischmann uitgebrachte TP-4 BR 221. Het is een goed rijdende loc met een traditionele opbouw waarbij de motor op één van de draaistellen is geplaatst. In vergelijking met de andere Fleischmann's heeft deze 221 een verbeterde optiek en is tevens uitgerust met een NEM 651 interface. De vormgeving is ongewijzigd ten opzichte van de eerdere uitvoeringen. Een beetje vreemd dus, maar dat zie je pas als je hem naast een modernere 221 zet.

Hamo 221 107-6

De geheel metalen loc uit begin jaren ´90 wordt binnenkort geopereerd, zodat die inzetbaar wordt op de digitale modelbaan. 

Deze BR 221 ziet er best fraai uit en er vallen niet spontaan onderdelen af als je de loc oppakt.

De binnenzijde met een antieke decoder.

Er zit geen ´Anleitung´ bij de loc, maar met dank aan Henk is duidelijk dat er een Märklin C82 decoder in zit. Dit is een DCC decoder met 14 rijstappen. Aan uitzoeken hoe de decoder aan de praat te krijgen, hoe die werkt en of er goede rijeigenschappen mee zijn te behalen, wordt geen tijd gespendeerd. De C82 wordt vervangen door een bijdetijdse decoder. Er lijkt genoeg ruimte in de loc te zitten voor een decoder, een NEM 652 stekkerdoosje en eventueel een powerpack. Een NEM socket maakt wisselen van decoder zonder soldeerbout mogelijk, mocht dat gewenst zijn.

Binnenkort meer.

Fleischmann 221 108-4

Dit is van oorsprong een FMZ loc, geproduceerd in de periode 1987 – 2000. Deze loc is verschillende keren onder handen geweest, waarbij de FMZ componenten en bedrading allemaal is verwijderd. Tegenwoordig is de loc uitgerust met een ‘pancake’ klokanker motor van Lemo Solar (de LS 2607T012SR) en wordt aangestuurd door een Kühn T145 decoder.
Het is een uitstekend rijdende locomotief.

Fleischmann 221 111-8

Op een plaatselijke beurs ergens eind jaren ‘90 is deze 221 111-8 gekocht. Sinds het digitale tijdperk hier ter plaatse is doorgevoerd, is de loc verschillende keren onder handen geweest. Tegenwoordig is de 111-8 uitgerust met een Fleischmann motor, waarbij de rotor is vervangen door een exemplaar met een verzwaard anker. Nummer 111-8 wordt aangestuurd met een Lenz 1035 decoder. De locomotief heeft redelijke rijeigenschappen. Een nieuwere decoder zal naar verwachting tot betere rijeigenschappen leiden.

Fleischmann 221 131-6

Nummer 131 is bij mijn weten de eerste Fleischmann versie van de BR 221 met een kunststof kap. Deze versie was in de jaren ’70 en ’80 in productie. Het standaard onderstel van de 131 wijkt af van de later uitgebrachte versies. Omdat het latere onderstel over betere kwalificaties beschikt voor het rijden op met name code 83 wissels en kruisingen, is een 2^e 221 111-8 aangeschaft en is een onderstel wisseling uitgevoerd. De combinatie nieuwe kap/oud onderstel is verkocht. De 131 met het nieuwe onderstel is, net als de 108, uitgerust met een Lemo Solar motor, maar wordt aangestuurd met een andere decoder, de Lokpilot Standard.
De rijeigenschappen zijn uitstekend.

Trix 221 137-3

De Trix loc stamt uit 1975 en is qua vormgeving naar mijn idee fraaier dan de Fleischmann. Met de standaard motor en tandwielen is deze loc echter een ruw en rauw rijdend apparaat. Misschien dacht men destijds bij Trix dat, dat wel okay was.

Dit exemplaar is uitgerust met een motorset van SB Modellbau en daarmee is het een zeer fraai rijdende loc geworden. De tandwielen zijn verwijderd. In de plaats daarvan komt de motorset met een snaaraandrijving.
Het Trix koppelingsmechaniek is naar eigen inzicht geschikt gemaakt voor de Fleischmann profi steekkoppelingen, waarbij de afstand tussen loc en wagen aanzienlijk is gereduceerd.

2e exemplaar

Van dit Trix model rijdt nog een exemplaar rond. Deze 2^e loc, met een beschadigde voorzijde, is ooit aangeschaft om als onderdelen-leverancier te dienen. Achteraf bleken de onderdelen niet noodzakelijk en is de loc gebruikt als proefkonijn voor allerlei motortypes, aandrijvingen en decoders. 

In de laatste constellatie, met Maxon motor, aandrijfriem en een groot aandrijfwiel (niet op de foto's hieronder) op de draaistel-as, is het één van de best rijdende locs in Schwarzburgland geworden. Het pluspunt van deze motor, boven een motorset van SB Modellbau, is dat het toch al karige interieur niet deels weggesneden hoeft te worden. Verder is een eigenbouw motor een stuk voordeliger dan motorset uit Olching. 

De laatste wijziging is dat de loc nu rijdt met een Train-O-Matic decoder. De maximaal haarbare snelheid is in deze constellatie 72 schaalkilometers per uur. Dat is genoeg voor de inzet als goederenloc op deze baan. De loc rolt over de rails zoals het grote voorbeeld.

De tandwielen-constructie waarmee de loc standaard is uitgerust, maakt veel herrie.
Een snaaraandrijving is de oplossing.